در بیستوششمین دوره جشنواره ملی تجلیل از پژوهشگران، فناوران و آثار پژوهشی برگزیده کشور که در اردوگاه شهید باهنر برگزار شد، علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش، پژوهش را یکی از ارکان اساسی پیشرفت نظام آموزشی کشور برشمرد.
وی با قدردانی از پژوهشگران، اساتید دانشگاهها، مدیران و فعالان این عرصه، حضور دانشآموزان را نماد توجه به آیندهسازان کشور دانست و هفته پژوهش را به جامعه علمی تبریک گفت.
کاظمی همچنین از تلاشهای سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی و پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش تقدیر کرد و فعالیتهای این مجموعهها را مؤثر و رو به رشد توصیف نمود.
وی با اشاره به بهبود شاخصهای پژوهشی در سالهای اخیر اظهار داشت: امروز شاهد شکلگیری جریانهای جدید و تحولات مثبت در این حوزه هستیم که آیندهای امیدوارکننده را نوید میدهد.
وزیر آموزش و پرورش تأکید کرد: در نظامهای پیشرفته، پژوهش زیربنای توسعه در حوزههای آموزش، فناوری و صنعت است و آموزشوپرورش نیز نبايد هیچ تصمیمی را بدون پشتوانه پژوهشی اتخاذ نمايد. بهرهگیری از تجربههای جهانی و تحلیلهای علمی، مانع تکرار خطاها و تصمیمهای پرهزینه خواهد شد.
کاظمی با اشاره به ضرورت دقت در انتشار نتایج پژوهشی گفت: ارائه تحلیلهای دقیق و مسئولانه، لازمه صیانت از جایگاه پژوهش است.
وی توسعه فرهنگ پژوهش در میان معلمان و دانشآموزان را از اولویتهای اصلی وزارت آموزش و پرورش دانست و افزود: فعالسازی ساختارهای پژوهشی، شوراهای تحقیقات استانها و تقویت پژوهشسراهای دانشآموزی، نقش مهمی در نهادینهسازی روحیه پرسشگری و پژوهشگری دارد.
وزیر آموزش و پرورش در پایان تأکید کرد: اگر قرار است تحول آموزشی محقق شود، برنامه درسی باید بر پایه پژوهشمحوری بازطراحی شود تا آموزش از حالت صرفاً کتابمحور خارج شده و زمینه پرورش تفکر نقاد و حل مسئله در دانشآموزان فراهم شود.
حجتالاسلام دکتر علی لطیفی، معاون وزیر و رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، نیز در این جشنواره به موضوع فناوری در آموزش و پرورش اشاره کرد و گفت: بهرهگیری از فناوریهای دیجیتال اجتنابناپذیر است، اما بررسی پژوهشهای جهانی نشان میدهد اثر واقعی این فناوریها بر یادگیری اندک است. مطالعه یونسکو در سال ۲۰۲۳ نشان میدهد فناوری سریعتر از توان ارزیابی ما تکامل مییابد و بسیاری از ابزارهای دیجیتال تنها تمرکز بر تمرین و تکرار دارند و به بهبود کیفیت یادگیری کمک چندانی نکردهاند.
لطیفی افزود: تجربههای موفق نیز وجود دارد؛ به عنوان نمونه در چین، ارائه ضبطهای باکیفیت دروس به ۱۰۰ میلیون دانشآموز روستایی، نتایج تحصیلی را ۳۲ درصد بهبود داد و شکاف درآمد شهری و روستایی را ۲۸ درصد کاهش داد. همچنین فناوری دیجیتال در دوره کرونا مانع فروپاشی آموزش عمومی شد، هرچند دسترسی به این فناوریها برای حدود ۳۱ درصد دانشآموزان جهان فراهم نشد.
وی در ادامه تأکید کرد: لازم است استفاده از فناوری آموزشی مبتنی بر شواهد علمی باشد و سیاستگذاریها به جای شنیدهها و تبلیغات، بر مطالعات مستقل و بیطرف اتکا داشته باشند.
لطیفی افزود: فناوری میتواند در رفع برخی نابرابریها موثر باشد، اما در صورت استفاده نادرست ممکن است فاصلهها را افزایش دهد.
معاون وزیر آموزش و پرورش در پایان خطاب به پژوهشگران و معلمان گفت: همه فعالان حوزه آموزش و پرورش رسالتی سنگین دارند تا با اتکا بر پژوهش و شواهد واقعی، ذهنیتهای نادرست عمومی را اصلاح کرده و بهترین مسیر برای ارتقای نظام تعلیم و تربیت را ارائه و اجرا کنند.
در این مراسم، علی محبی، رئیس پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، پژوهش را رکن اساسی رشد و توسعه جامعه دانست و گفت: هیچ کاری بهتر و هیچ راهی برتر از پژوهش وجود ندارد.
وی افزود: پژوهش میتواند تصمیمهای مدیریتی را مؤثرتر کند و یادآور شد که در آموزش، نقش والدین و اعتمادبهنفس دانشآموزان بیشترین تأثیر را دارد.
محبی تأکید کرد: فعالیتهای پژوهشگاه بر اساس سند راهبردی برنامه هفتم توسعه و با تمرکز بر مسائل اصلی و تحولی آموزش و پرورش انجام میشود.
وی همچنین گزارشی از جشنواره ارائه داد و گفت: بیش از ۸۱ هزار دانشآموز و ۷۸ هزار و ۶۴۹ معلم در جشنواره شرکت کردند و هدفگذاری شده است حداقل ۳۰ درصد معلمان کشور پژوهنده باشند.
رئیس پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش در پایان تأکید کرد: با بهرهگیری از ظرفیت دانشگاهها و مؤسسات علمی، پژوهشگاه به سمت مأموریتگرایی و پژوهشهای تخصصی حرکت کرده است تا مسائل نظام تعلیم و تربیت بهصورت علمی شناسایی و حل شوند.